Sraith de leideanna scríbhneoireachta (3)

Sraith de leideanna scríbhneoireachta don té a chaithfidh aiste acadúil a scríobh trí Ghaeilge leis an Dr. Helena Ní Ghearáin

Leid 2: Signposting

Céard é an Ghaeilge ar therefore, however, similarly, in addition, notwithstanding this, srl.? Is minic a fheicimid focail agus nathanna mar seo i dtéacsanna acadúla. Cén fáth?

Mar cabhraíonn siad leis an léitheoir an téacs nó an argóint a chuirtear i láthair sa téacs a leanúint. Ceanglaíonn na comharthaí beaga seo abairtí agus codanna den téacs le chéile.

Ar ndóigh, ba chóir go mbeadh na naisc i dtéacs acadúil (idir abairtí, ailt, rannóga, caibidlí) an-fhollasach (explicit) don léitheoir. Ba chóir an gaol atá idir codanna éagsúla den téacs nó an bhaint atá ag pointe ar leith le pointí eile a chur ina luí ar an léitheoir go follasach (explicitly). Níor chóir go mbeadh amhras ar an léitheoir riamh faoin bhfáth a bhfuil rud éigin á léamh aige. Is faoin scríbhneoir (fútsa!) atá sé an gaol idir na codanna éagsúla den téacs a chur ar shúile an léitheora.

Tasc: Cuir leis na samplaí thuas agus déan liosta de na nathanna Béarla eile a úsáidtear chun téacs acadúil a cheangal le chéile go héifeachtach. Nuair a bheidh an liosta scríofa agat, féach an bhfuil na leaganacha Gaeilge a fhreagraíonn dóibh ar eolas agat. Agus an bhfuil tú in ann iad a úsáid go muiníneach?

Anois is féidir leat roinnt samplaí a fheiceáil thíos.

Samplaí de signposting an Bhéarla 

  1. Firstly / secondly
  2. As well as that / In addition to that
  3. Therefore / consequently
  4. For this reason / because of this
  5. Similarly
  6. However / nevertheless 
  7. Despite this
  8. Unlike
  9. In conclusion

Leaganacha úsáideacha Gaeilge

  1. Ar an gcéad/dara dul síos
  2. Chomh maith leis sin / ina theannta sin / os a choinne sin
  3. Mar sin / dá bhrí sin *
  4. Mar gheall air sin / ar an ábhar sin
  5. Ar an dul céanna / ar an gcaoi chéanna
  6. Áfach** / mar sin féin / ina dhiaidh sin féin / fós
  7. In ainneoin sin
  8. Murab ionann agus
  9. Mar chríoch / mar fhocal scoir***

*seachain an t-aistriúchán ‘mar thoradh’

**ní féidir ‘áfach’ a chur ag tús abairte mar is féidir le however an Bhéarla

***Ní fhreagraíonn an nath seo go díreach do in conclusion an Bhéarla agus níl sé an-oiriúnach i dtéacs acadúil. Ina theannta sin, tabhair faoi deara an litriú – botún coitianta é ‘mar fhocal scór/scóir’ a scríobh.

Cuireann na comharthaí seo le hinléiteacht an téacs agus déanann siad an saol níos éasca don léitheoir. Cabhraíonn siad leis an scríbhneoir eagar a chur ar a smaointe féin chomh maith – mar sin is mór is fiú iad a úsáid!

Foláireamh: Ní i gcónaí a úsáidtear na nathanna céanna sa dá theanga ar an gcaoi chéanna. Mar shampla, ní scríobhtar ‘mar chríoch’ ag deireadh aiste Gaeilge chomh minic is a scríobhtar in conclusion in summary in aiste Bhéarla. Mar sin, bí cinnte go mbaineann tú úsáid as acmhainní iontaofa ar nós www.focloir.ie agus www.teanglann.ie agus go léann tú na samplaí le go bhfeicfidh tú na nathanna in úsáid sa chomhthéacs ceart. (déan iarracht teacht ar bhealach deas le in fact a aistriú mar thús!)

I ndeireadh na dála, ná dearmad gur tríd an léitheoireacht is fearr a rachaidh tú i dtaithí ar an dea-scríbhneoireacht. An chéad uair eile a bheidh alt nó caibidil acadúil á léamh agat, tabhair faoi deara na dea-nósanna a leanann an scríbhneoir agus breac nótaí. Is de réir a chéile a thógtar na caisleáin!

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s