An Ghaeilge sa Saol Acadúil

An Briathar Saor agus an Stíl Acadúil

This post on academic writing in Irish looks at the use of the Briathar Saor and some common verbs to help achieve a formal academic style.

 

Ceacht A. Féach ar na samplaí seo a leanas d’úsáid an bhriathair shaoir i dtéacs acadúil. Aistrigh go Béarla iad:

(1) Pléifear X i gCaibidil 2

(2) Tuigtear gur dúshlán ar leith é seo do phobal na Gaeilge

(3) Chonacthas sa chaibidil dheireanach gur …

(4) Mar a fheicfear sa chéad chuid eile den tráchtas …

(freagraí thíos)

Bímid ag súil de ghnáth le stíl fhoirmiúil oibiachtúil i dtéacs acadúil. Bíonn sé neamhphearsanta ar bhealach. Ní tharraingíonn an scríbhneoir aird air/uirthi féin, cuireann sé nó sí an bhéim ar na smaointe agus ar na hargóintí sa téacs. Is mór an chabhair an briathar saor nuair is mian linn stíl acadúil a chleachtadh.

 

B. Anois féach ar na samplaí thíos. An féidir leat iad a dhéanamh níos neamhphearsanta, agus níos oiriúnaí do théacs acadúil dá réir?

(a) Is é m’aidhm san aiste seo …

(b) Feicfidh tú i gCaibidil 2 den tráchtas go …

(c) Ansin pléifidh mé …

(d) Chonaic tú cheana go …

(freagraí samplacha ar fail thíos)

 

Má bhíonn deacracht agat leis an gcleachtadh seo, b’fhéidir gur fiú dul siar ar na rialacha a bhaineann leis an mbriathar saor. Bain úsáid as leabhar gramadaí! Is fiú go mór am a chaitheamh ar an mBriathar Saor agus na rialacha a fhoghlaim i gceart mar nil an oiread sin rialacha ann!

 

Cuimhnigh go mbraitheann an deireadh a chuireann tú le briathar ar 2 rud:

1. An bhfuil an briathar sa chéad nó sa dara réimniú?

2. An bhfuil fréamh an bhriathair caol nó leathan?

 

M.sh. is iad -t(e)ar-(a)ítear na deirí don bhriathar saor san Aimsir Láithreach

An Chéad Réimniú:           Ceap – Ceaptar                    Tuig – Tuigtear

An Dara Réimniú:             Scrúdaigh – Scrúdaítear    Mínigh –   Mínítear

 

Seans go gcabhróidh an ceacht seo leat cuimhneamh ar chuid de na rialacha eile.

C. Cuir an deireadh cuí leis na briathra sna habairtí seo a leanas:

(a) Aimsir Chaite: Cuir____ síos ar na príomhthéamaí i saothar an údair i gCaibidil 1. (was described)

(b) Aimsir Láithreach: Ins_____ dúinn gur tréimhse thábhachtach a bhí ann i stair na litríochta Gaeilge (we are told)

(c) Aimsir Fháistineach: Déan___ staidéar ar impleachtaí an taighde i gCaibidil 3. (will be studied)

(d) Modh Coinníollach: Bhei__ ag súil le freagra níos cuimsithí ar an gceist dá ndéan___ tuilleadh taighde sa ghort seo. (would expect, if more research was done)

 

 

Seo cúpla briathar a fheictear go minic i dtéacsanna acadúla:

áitigh – to argue

tabhair le fios – to suggest

mínigh – to explain

léirigh – to show/demonstrate

pléigh – to discuss

D. Ag úsáid na mbriathra thuas, an féidir leat na nathanna seo a leanas a aistriú?

(i) it will be argued that …

(ii) it was suggested that …

(iii) it was explained that …

(iv) it will be shown that …

(v) the context was discussed …

(freagraí thíos)

 

Téigh anois go dtí An Foclóir Beag ar líne agus féach an bhfuil litriú na mbriathra i gceart agat. Seo nasc chuig na hiontrálacha ar fad don bhriathar ‘áitigh‘. Cuardaigh tusa ‘tabhair’, ‘mínigh’, ‘léirigh’ agus ‘pléigh’.

 

Is léir anois nach bhfuil leithscéal ar bith ann don mhílitriú!

 

Freagraí

Ceacht A.

(1) X will be discussed in Chapter 2.

(2) It is understood that this is a particular challenge for the Irish language community.

(3) It was seen in the last chapter that …

(4) As will be seen in the next part of the thesis …

Ceacht B.

(a) Is é aidhm na haiste seo … / Féachfar san aiste seo le … / Déanfar iarracht san aiste seo …

(b) Feicfear i gCaibidil 2 den tráchtas go … / Beidh sé le feiceáil … / Léireofar …

(c) Then X will be discussed

Ceacht D.

(i) Áiteofar go …

(ii) Tugadh le fios go …

(iii) Míníodh go …

(iv) Léireofar go …

(v) Pléadh an comhthéacs …

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s